Đại Hội Điện Ảnh Việt Nam Quốc Tế (Vietnamese International Film Festival, viết tắt là ViFF) khai mạc ngày 2 tháng 4, bế mạc ngày Chủ Nhật 12 tháng 4, 2009 tại Quận Cam, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong sinh hoạt văn hóa của lớp trẻ thuộc cộng đồng Việt Nam.

Quyên Lâm (trái) và Y Sa (phải), hai đồng Giám Đốc ViFF 2009
(Hình: Brian Đặng. www.eliteiii.com)

Trong số hơn hai triệu người Việt Nam hải ngoại hiện sống rải rác tại nhiều quốc gia trên thế giới, đây là tổ chức duy nhất đã thực hiện được Đại hội Điện Ảnh Việt Nam Quốc Tế, hai năm một lần, và đây đã là lần thứ tư! Từ hơn 30 năm qua, về phương diện văn hóa người Việt tị nạn tại hải ngoại thuộc thế hệ thứ nhất đã thành lập được những tổ chức như Văn Bút, hội của những họa sĩ và nhà nhiếp ảnh, tổ chức trình diễn văn nghệ và đào tạo về âm nhạc cổ truyền lẫn âm nhạc Tây phương, lập trường dạy Việt ngữ, xuất bản sách báo Việt ngữ, thậm chí lập cả một Viện Việt Học để lo nghiên cứu, phát huy văn hóa học thuật Việt Nam. Nhìn chung, đó là những hoạt động nhằm phát triển vốn liếng văn hóa Việt Nam đã có sẵn trong nước trước 1975, được người tị nạn thuộc thế hệ thứ nhất mang theo mình khi đi ra nước ngoài.

Nhưng điều đáng chú ý là những hoạt động này không có điện ảnh, hoàn toàn không có. Lý do, vì trước 1975, nền điện ảnh của miền Nam chúng ta hãy còn phôi thai, khi đi nước ngoài không một người di dân nào đủ sức gầy dựng lại hoạt động của nó.

Phải chờ thế hệ thứ hai ăn học, lớn lên, mới dần dần có những đạo diễn Việt Nam và phim Việt Nam. Mãi hai mươi năm sau 1975 mới xuất hiện phim Mùi Đu Đủ Xanh (đạo diễn Trần Anh Hùng), rồi tiếp theo đó, Ba Mùa (đd Tony Bùi), Cyclo (Trần Anh Hùng), Thời Hùng Vương thứ 18 (Charlie Nguyễn), Rồng Xanh (Timothy Linh Bùi), Vật Đổi Sao Dời (Charlie Nguyễn), Ngày Giỗ (Hàm Trần), Oan Hồn (Victor Vũ), Dòng Máu Anh Hùng (Charlie Nguyễn), Mùa Len Trâu (Nguyễn Võ Nghiêm Minh), Vượt Sóng (Hàm Trần) v.v... dần dần làm nên bề dày của “nền điện ảnh” của người Việt tại nước ngoài. Và phải chờ đến đầu thế kỷ 21, mới có Đại hội Điện ảnh đầu tiên cho phim Việt Nam. Chỉ khi tổ chức được Đại hội người ta mới có thể thấy được tầm vóc, khả năng và sự lớn mạnh của ngành này.

Đại Hội Điện Ảnh Việt Nam Quốc Tế (ViFF) do Hội Văn Học Nghệ Thuật Việt Mỹ (VAALA) và Hội Ngôn Ngữ Văn Hóa Việt Nam (VNLC) thuộc trường đại học UCLA thành lập và tổ chức từ năm 2003, và được thực hiện hai năm một lần. Những người điều hành hai hội này đều thuộc thế hệ di dân thứ hai, và một điểm đặc biệt nữa là vận động thành lập Đại hội này hoàn toàn tự nguyện, vì văn hóa Việt Nam, vì nền điện ảnh của người Việt Nam, hao tốn biết bao thì giờ và năng lực mà không mưu cầu cho mình một lợi lộc riêng tư nào cả.

Đại Hội năm nay, khoảng 70 người trẻ tuổi, đa số là sinh viên UCI và UCLA tham gia lực lượng tình nguyện viên, làm việc cật lực trong suốt thời gian ViFF diễn ra mà không hề nhận thù lao. Chính niềm đam mê và sự tận tụy của họ đã góp phần cho sự thành công của đại hội.



Ban giám đốc và ban tuyển phim ViFF 2009:
(từ trái) Leanne Từ, GS Linda Võ, Y-Sa, Quyên Lâm, Tâm Nguyễn, Helena Trần, Mai Hồng, Trần Tường Huy, Alex Lưu, Trâm Lê, GS Lan Dương. 

(Hình: Brian Đặng. www.eliteiii.com)

Nhiều người trong cộng đồng đã đến xem phim và tham gia thảo luận, góp ý, tiếp xúc trò chuyện với các đạo diễn và diễn viên, tất cả những điều đó đã tạo nên một hiểu biết, cảm thông với công việc làm điện ảnh của người Việt Nam. Chính những tiếp xúc do Đại Hội tạo ra này đã khiến đạo diễn Nguyễn Thị Minh Ngọc (Minnesota) cho rằng đó là "sự cộng hưởng ở những ý tưởng, những trải nghiệm, những sáng tạo."  Và chị đã đưa nhận xét đi xa hơn: "Không có nghệ thuật nói dối. Đến đây người ta tìm thấy những bộ phim thực, không hề giả tạo. Đây là những dấu hiệu đáng mừng, bởi những đạo diễn trẻ được trang bị đầy đủ những kiến thức để tự tin vào những điều mình làm. Không bị lệ thuộc vào những gì trong sách vở, nhìn thẳng vào cuộc sống, nhìn thẳng vào lịch sử, không né tránh, và có trách nhiệm."

 Tài tử Kiều Chinh thì nhận xét: "ViFF sẽ là sợi dây nối kết giữa các nhà làm phim và khán giả tại đây và trên toàn thế giới để chúng ta có thể thưởng thức những thước phim có giá trị."

Lê Đình Y Sa và Quyên Lâm, hai đồng Giám đốc của ViFF 2009 cùng rất nhiều anh chị em trẻ tuổi khác đã tự mình làm đủ mọi thứ, từ giao dịch với những nhà làm phim Việt Nam trên khắp thế giới trong hai năm qua, tìm địa điểm Đại Hội, thành lập ban tuyển phim, tìm kiếm bảo trợ, lập chương trình, thuê mượn dụng cụ... cùng không biết bao nhiêu là công việc vô danh khác để cho Đại Hội Điện Ảnh Việt Nam Quốc Tế ra đời và thành tựu. Sự khó nhọc của họ chìm lẫn trong im lặng và lãng quên, nhưng sản phẩm điện ảnh của người Việt Nam khắp thế giới nhờ công lao của họ đã được tập trung và giới thiệu, mỗi hai năm sẽ được ghi lại đậm nét trong đời sống văn hóa của cộng đồng cũng như trong lòng người Việt Nam khắp nơi .

Cam Vũ

Trích Phụ Nữ Diễn Đàn số 302, Bộ Mới, tháng Năm, 2009. Nguyệt san Phụ Nữ Diễn Đàn có tại Thư Viện Cộng Đồng hàng tháng.

BCH (Theo CAM VŨ)